Ko te 8 o Ākuhata te "Rā Hauora ā-Motu" o Haina. Kua whakakorikori tinana koe i tēnei rā?
Ko te whakatūnga o te Rā Hauora ā-Motu i te 8 o Ākuhata, 2009, ehara i te mea ko te karanga anake i te iwi katoa kia haere ki te papa hākinakina, engari he whakanui anō hoki i te whakatutukitanga o te moemoeā rau tau o Haina mō ngā Ōrimipia.
Kua tupu te "Rā Hauora ā-Motu" mai i te tīmatanga, mai i te whanaketanga ki te kaha, ehara i te mea ko te whakamōhio noa i te marea ki te hiranga o te hauora tinana, engari ko te akiaki hoki i te tini o te tangata kia anga whakamua, ā, he mea whakamiharo tōna tūranga.
Kei roto i ngā hākinakina te moemoeā mō te whai rawa me te whakaoranga o te motu.
Whakahaerehia te oranga tinana ā-motu, me te awhi i te oranga hauora. Kei te kaha te whakatairanga a MND i ngā hākinakina pūtaiao, ā, e whakapau kaha ana ki te whakatairanga i te whanaketanga o te oranga tinana ā-motu, me te whakatutuki i te moemoeā kia noho hei toa hākinakina kaha.
E ai ki te "Mahere Hauora ā-Motu (2021-2025)" i whakaputaina e te Kaunihera ā-Motu, i te tau 2025, ka tino pai ake te pūnaha ratonga tūmatanui mō te hauora ā-motu, ā, ka watea ake te hauora tinana o te tangata. Ka eke te ōwehenga o te hunga e whai wāhi pinepine ana ki te whakakorikori tinana ki te 38.5%, ā, ka kapi katoa ngā whare whakapakari tinana tūmatanui me ngā porowhita whakapakari tinana ā-hapori 15 meneti te roa.
Ka nui ake te aro ki te whakarato i ngā ratonga ā-iwi, ka nui ake te aro ki te hanganga paerewa, ka nui ake te aro ki te whanaketanga kua whakaritea me te whakauru, ā, ka whakapau kaha ki te hanga i tētahi pūnaha ratonga tūmatanui taumata teitei ake hei oranga mō te motu.
He tohu ngā hākinakina ā-motu me te whakapakari tinana mō te ahunga whakamua o te hapori. Mai i te panonitanga o ngā ariā me ngā tikanga whakapakari tinana o te hunga rangatahi, ka kitea ehara i te mea ko te hangarau anake te whakatairanga i ngā hākinakina whakataetae, engari he patu makutu anō hoki mō te whakapakari tinana ā-motu. Kei te pūmau, kei te pihi ake hoki te ariā o "he rata pai te whakapakari tinana" i roto i ngā ngākau o te tangata.
Mā te whakauru i te hangarau ki roto i te umanga hākinakina me te whakapakari tinana ā-motu, ehara i te mea ka whakaiti noa i ngā mōrearea o ngā hākinakina, engari ka āwhina hoki i te rongonui o ngā huihuinga hākinakina. He whakangahau ake hoki te hangarau, ā, ka māmā ake te piri atu o te tangata ki tētahi hākinakina.
Hei whakarato i tētahi wheako pai ake mō ngā nekehanga pūtaiao ki ngā kaiwhakamahi, ka pakaru tonu a MND i ngā arai i roto i te tukanga whakaputa, ka whakapai ake i te kounga o te hua mā te auahatanga me te whakapai ake, ka kite i te heke mai me ngā hua pai, ā, ka kite i te whanaketanga o te hinonga me te kounga teitei.

Wā tuku: 14 o Ākuhata 2023



